Zoutleeuw, een vestingstad?
Wie vandaag door Zoutleeuw wandelt, merkt nauwelijks nog dat de stad ooit een militaire sleutelpositie innam in de Zuidelijke of Spaanse Nederlanden. Toch liggen in het landschap rond de charmante kleine stadskern nog altijd sporen verborgen van de 17de-eeuwse vestingwerken en vooral: van de citadel. En dat maakt Zoutleeuw uniek in Vlaanderen: alle andere citadellen uit die Spaanse periode werden immers volledig afgebroken en geraakten overbouwd. Die van Zoutleeuw ligt er vandaag grotendeels nog zachtglooiend bij, verscholen in stukken weiland, bos of achtertuinen, met in de ondergrond nog verborgen archeologische resten. Met de nieuwe tentoonstelling brengt de stad Zoutleeuw haar verborgen vestingverleden opnieuw onder de aandacht.
Wat is er te ontdekken op de expo?
Herontdek de maquette van de citadel!
Deze maquette werd in 2005 gemaakt door Leeuwenaar Roger Moria zaliger. Hij was pionier op vlak van historisch onderzoek naar de vestingwerken van Zoutleeuw.
We verlengden de maquette visueel met een 'skyline' van de stad anno 1703.
Het grote schilderij links van de maquette illustreert het geheel. Het is een reproductie van een kleine schildering op de zijwand van een 17de-18de-eeuws klavecimbel.
Verken de vestingwerken zelf!
Een van de blikvangers op de expo is de virtuele 3D-reconstructie van de vestingstad anno 1703. Met een gamecontroller in de hand kan je zelf de vestingwerken verkennen: wallen beklimmen, bruggen ophalen, afdalen naar een kruitkelder, ja … zelfs een kanon of musket afschieten.
Dit virtuele model werd gemaakt door Daniël Pletinckx (Visual Dimension). Het is het resultaat van grondige analyses van diverse bronnen, vertrekkende van het onderzoek van Roger Moria zaliger en met adviezen van meerdere experts waaronder prof. Piet Lombaerde.
Ontdek de educatieve werking!
- Hoe werkten de kleuters van 'De kleine Picasso' rond het thema vestingstad?
- Welke link heeft de middenschool 'Sint-Leonardusinstituut' met de citadel?
- Hoe nemen we leerlingen van de lagere school mee op pad?
- Welke 'beestige' fantasieën kregen de leerlingen van de Academie Haspengouw Beeld bij het zien van de virtuele reconstructie?
Ontdek soldaten in de parochieregisters van Zoutleeuw!
Met dank aan het opzoekwerk van Erik Wauters en de Vrienden van Zoutleeuw, tonen we enkele fragmenten uit de oude parochieregisters.
We vangen zo een kleine glimp op van de levens van de soldaten die in de stad verbleven. Sommigen huwden er, kregen er kinderen, of werden peter van een dopeling. Velen stierven er ook en werden er begraven.
Ontdek de uniek gepresenteerde archeologische vondsten!
De afgelopen maanden hielpen enkele vrijwilligers met de herverpakking van archeologische vondsten. We daagden hen tegelijk uit tot het maken van een stukje expo rond hun favoriete voorwerp(en).
Ieder ging aan de slag vanuit de eigen talenten of interesses: creatief, ludiek, onderzoekend, reflecterend, ... maar bovenal: allemaal trots op hun werk én extra begeesterd door de geschiedenis van de stad.
Bouw jij mee met LEGO?
Samen bouwen de bezoekers aan een grote LEGO-mozaïek (1,80 x 1,80m) dat een luchtbeeld toont van de citadel anno 1703. Bouw jij mee?
Vraag dan een bouwpakket aan de baliemedewerker, volg de bouwinstructies en plaats jouw afgewerkte plaatje bij op het paneel!
Net zoals de citadel ooit door vele handen werd gebouwd, ontstaat ook dit kunstwerk door een gezamenlijke inspanning.
Nog enkele sfeerbeelden
Praktisch
Locatie: Historisch stadhuis, Grote Markt 11 te Zoutleeuw.
Openingstijden: Van 27 juni 2026 t/m 31 maart 2027. Zie de openingstijden van de infobalie Toerisme.
Prijs: gratis
Doelgroepen: De expo bevat elementen die zowel inwoners als toeristen zullen interesseren.
Voor de kleintjes staat een tafeltje klaar met kleurplaten. De jeugd zal ongetwijfeld aangetrokken worden door de virtuele reconstructie.
Toegankelijkheid voor minder mobiele personen:
Via het talud aan de achterzijde van het historisch stadhuis kan je de toerismebalie bereiken. Zo heb je ook toegang tot het gelijkvloers van het stadhuis. Daar kan je de sfeer opsnuiven van de vestingstad: o.a. via filmpjes over het project en informatie over de soldaten in de vestingperiode. Je kan er ook actief meebouwen aan een LEGO-mozaïek van de citadel.
Het grootste gedeelte van de expo bevindt zich echter op de verdieping. Deze is helaas enkel bereikbaar via een trap.
Ook het toilet in de traptoren is helaas moeilijk toegankelijk: klein en bereikbaar via enkele trapjes.
Projectpartners
Deze expo is een onderdeel van het publieksproject 'Vestingstad Zoutleeuw archeologisch onthuld'.
Met financiële steun van de Vlaamse Overheid.
IOED-partners
